Thay đổi tư duy, mang lại thành quả

.

Thay đổi tư duy, mang lại thành quả

Tư Hoàng

(TBKTSG) - Thay đổi tư duy trong chính sách tiền tệ để hướng tới thị trường hơn thay vì mệnh lệnh hành chính đã giúp giải quyết nhiều vấn đề tồn đọng của hệ thống ngân hàng. Đây là tinh thần bao quát của các nhà hoạch định chính sách, đại biểu Quốc hội, và chuyên gia tại Diễn đàn toàn cảnh ngân hàng: “Ngân hàng 2018: Hướng tới phát triển bền vững” do TBKTSG phối hợp với Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tổ chức đầu tuần này tại Hà Nội.

Tường thuật trực tiếp Diễn đàn "Ngân hàng 2018: Hướng tới phát triển bền vững"

Toàn cảnh Diễn đàn “Ngân hàng 2018: Hướng tới phát triển bền vững”. Ảnh: Kỳ Anh

Từ thay đổi tư duy

Những năm trước, các chỉ tiêu về tăng trưởng tín dụng, tổng phương tiện thanh toán thường được coi là có tính chất pháp lệnh, và thường bị chất vấn trong các kỳ họp Quốc hội. Song, tư duy đó đã thay đổi trong điều hành chính sách tiền tệ gần đây.

Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Nguyễn Đức Kiên nói: “Chúng ta đã thay đổi nhận thức”. Ông kể, trước đây các báo cáo của Chính phủ trình Quốc hội bao giờ cũng có chỉ tiêu tăng trưởng tín dụng. Tuy nhiên, nhận thức chung hiện nay là các chỉ tiêu đó chỉ mang tính định hướng, không còn mang tính pháp lệnh, buộc NHNN phải bơm tiền ra để đạt chỉ tiêu tín dụng. “Theo chúng tôi đây là sự thay đổi nhận thức rất quan trọng”, ông nói.

Ông Phạm Thanh Hà, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ, NHNN đồng tình. Ông cho biết, NHNN đề ra mức tăng trưởng tín dụng khoảng 17% và tổng phương tiện thanh toán tăng khoảng 16% năm 2018 chỉ là “định hướng”. Ông nói: “Các chỉ tiêu tiền tệ, tín dụng là các chỉ tiêu trung gian, nó phù hợp với diễn biến thực tế và không phải là chỉ tiêu pháp lệnh... NHNN chỉ tập trung vào các mục tiêu cuối cùng là ổn định giá trị đồng tiền, kiểm soát lạm phát và hỗ trợ tăng trưởng kinh tế hợp lý”.

Ông Hà cho biết, tín dụng trong các tháng đầu năm nay và năm ngoái đã tăng trưởng tốt hơn nhiều so với cùng kỳ các năm trước. Trong bốn tháng đầu năm 2018, tăng trưởng tín dụng khoảng 5%, cao hơn mức 3,5% cùng kỳ các năm trước. Ông khẳng định, cơ cấu tín dụng cũng khá hợp lý, hướng các dòng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh tạo động lực cho phát triển kinh tế.

Tuy nhiên, ông Nguyễn Xuân Thành, Giám đốc Phát triển, trường Đại học Fulbright Việt Nam, cảnh báo nới lỏng chính sách tiền tệ không nên là ưu tiên chính sách trong giai đoạn hiện nay. Ông phân tích, chính sách điều hành của NHNN là vừa phải thận trọng, ổn định trong khi vẫn phải hỗ trợ tăng trưởng. Do tăng trưởng hiện nay tốt nên cần lưu ý trường hợp nền kinh tế có thể sẽ chuyển sang quá nóng, đặc biệt là thị trường tài sản. “Do vậy, về định hướng chính sách tiền tệ không phải là nới lỏng, không phải là hỗ trợ tăng trưởng”, ông nói. Ông Thành cảnh báo thêm, cần áp dụng dần những chính sách theo thị trường, thay thế các biện pháp hành chính để tạo niềm tin thị trường.

Trong khi đó, Phó chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế của Quốc hội Nguyễn Đức Kiên nhìn nhận, công tác điều hành của NHNN đã có “nhiều thành tựu” sau khi Quốc hội ban hành Nghị quyết 42 về xử lý nợ xấu và sửa Luật các tổ chức tín dụng năm 2017. Đây là điều mà Phó thống đốc NHNN Nguyễn Kim Anh tỏ ra tự hào nhất. Trong lời khai mạc diễn đàn, ông khẳng định NHNN đã đạt được những thành công nhất định trong việc hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, kiểm soát lạm phát, ổn định giá trị đồng tiền và thị trường tiền tệ, tái cơ cấu hệ thống tổ chức tín dụng và xử lý nợ xấu. Moody’s cũng đã nâng triển vọng xếp hạng tín nhiệm của hệ thống ngân hàng Việt Nam từ ổn định lên tích cực, Bloomberg đánh giá đồng Việt Nam là một trong những đồng tiền ổn định nhất châu Á.

Đến thực tiễn hành động

Nói đến chính sách tiền tệ không thể không nói đến nợ xấu, vốn từng bị ví là cục máu đông trong huyết mạch và xử lý nợ xấu. Nghị quyết 42 của Quốc hội đã giúp giải tỏa phần nào đó căn bệnh này.

Ông Nguyễn Tiến Đông, Chủ tịch Hội đồng thành viên Công ty Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC), nói: “Nghị quyết 42 giúp thay đổi tư duy về nợ xấu. Trước đây, suy nghĩ nợ xấu là của ngành ngân hàng. Tuy nhiên, với Nghị quyết 42, tư duy của nhà lập pháp đã thay đổi khi cho rằng, nợ xấu là của nền kinh tế”. Từ nhận thức nợ xấu là của nền kinh tế, Quốc hội, Chính phủ, các bộ, ngành địa phương các cấp đã vào cuộc quyết liệt, hỗ trợ ngành ngân hàng xử lý nợ xấu để giải phóng nguồn lực. Ông cho biết, từ khi Nghị quyết 42 có hiệu lực từ tháng 8-2017 đến nay, hiệu quả xử lý nợ xấu đã tăng “gấp rưỡi” so với các thời kỳ trước.

Ông Đông kể, Nghị quyết 42 đã giúp tháo gỡ những vướng mắc trong xử lý nợ xấu, chẳng hạn trách nhiệm pháp lý của người cho vay. Trước đây, khi thu không đủ nợ gốc và lãi thì dễ phát sinh chuyển thành quan hệ hình sự vì bị quy là làm thất thoát tài sản. Nghị quyết 42 cho phép bán dưới giá trị đã tạo động lực lớn cho các ngân hàng cũng như VAMC tự tin trong xử lý nợ xấu.

Ông cho biết thêm, trước khi có Nghị quyết 42, trong 10 khách hàng có nợ xấu thì chỉ 1-2 khách có thiện chí làm việc với tổ chức tín dụng hay VAMC. Nghị quyết 42 cho phép tổ chức tín dụng và VAMC được thu giữ tài sản khi người vay vi phạm. Đây là điểm đột phá. Ông Đông nói: “Có khách hàng mới nhận giấy mời lên làm việc đã phải đem tiền đến trả... Nhiều trường hợp, chúng tôi chưa cần làm đến cùng các biện pháp mà khách hàng đã tự giác và đã xử lý được nợ. Đây là điều rất tốt trong giai đoạn hiện tại và sau này. Tức là vay trả sòng phẳng hơn rất nhiều và thị trường hơn rất nhiều”.

Cố vấn cấp cao của BIDV ông Cấn Văn Lực cho biết, thành tựu quan trọng nhất là không để xảy ra đổ vỡ có hệ thống trong bối cảnh ngân sách hạn hẹp, nguồn lực hạn chế. Hệ thống ngân hàng đã lành mạnh hơn trước. Nợ xấu khoảng 17,2% vào tháng 9-2012, khoảng 7,4% cuối năm ngoái, và dự kiến khoảng 6,8% cuối năm nay, theo Fitch. Bên cạnh đó, hệ số ROE đã tăng từ 6% năm 2012 lên 11% năm 2017. “Tăng trưởng trên cơ sở kiểm soát rủi ro là khẩu hiệu không bao giờ cũ không chỉ trong ngành ngân hàng, mà còn với cả nền kinh tế nói chung”, ông Lực nói.

 

Nguồn: www.thesaigontimes.vn