Nhật Bản chật vật thu hút nhân tài ở châu Á

.

Nhật Bản chật vật thu hút nhân tài ở châu Á

Lê Linh

(TBKTSG Online) - Nhật Bản đang tìm cách thu hút các nhân tài ở châu Á đến nước này làm việc và lập nghiệp trong bối cảnh nước này đối mặt với thiếu hụt lao động trầm trọng do dân số ngày càng già và thu hẹp. Song các chính sách chưa thông thoáng đang cản trở nỗ lực này của Nhật Bản,

Yohei Shibasaki, giám đốc điều hành công ty tư vấn tuyển dụng Fourth Valley Concierge cho rằng Nhật Bản thiếu các hoạt động quảng bá để thu hút nhân tài nước ngoài. Ảnh: Japan Times

Các điều kiện cấp thị thực còn khắt khe

Hồi tháng 7, Công ty internet PopIn tổ chức lễ kỷ niệm 10 năm ngày thành lập tại khu phức hợp thương mại Roppongi Hills ở Tokyo. Tao Cheng, giám đốc điều hành kiêm người thành lập công ty đã tổ chức sự kiện này để bày tỏ tri ân đối với những người đã hỗ trợ ông trong quá trình gầy dựng công ty. Xuất thân từ Trung Quốc, Cheng đến Nhật Bản vào năm 2001, theo học và lấy bằng thạc sĩ công nghệ thông tin ở Đại học Tokyo. Trong khi đang học, Cheng đã phát triển một công nghệ có tên gọi Popln, cho phép người dùng trong lúc đang xem một trang web vẫn có thể tìm kiếm thông tin và truy cập các trang web khác mà không cần phải mở một cửa sổ mới.

Cheng đã được trao bản quyền sáng chế cho công nghệ này ở Nhật Bản. Anh thành lập công ty vào năm 2008 với sự hỗ trợ của Đại học Tokyo. Giờ đây, Popln có mạng lưới kinh doanh ở Nhật Bản, Hàn Quốc và Đài Loan. Công ty này được hãng tìm kiếm Baidu của Trung Quốc mua lại vào năm 2015.

Các chính phủ trên thế giới đang nỗ lực thu hút các kỹ sư công nghệ tài năng như Cheng. Tại Mỹ, 28 trong số 50 công ty có vốn hóa thị trường lớn nhất đều do những người nhập cư hoặc con cái của những người nhập cư thành lập, theo Mary Meeker, một nhà đầu tư mạo hiểm nổi tiếng ở Mỹ.

Trong khi Mỹ có truyền thống đón nhận nhân tài nước ngoài, xu hướng tương tự cũng có thể thấy ở nhiều nước khác. Gần 15% số công ty tại Anh được thành lập bởi những người nước ngoài. Một nghiên cứu gần đây cũng cho thấy hơn 40% doanh nghiệp ở Đức do người nước ngoài thành lập.

Nhật Bản đang thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp mới, đặc biệt là những công ty khởi nghiệp kỳ lân (có mức định giá từ 1 tỉ đô la trở lên). Thu hút tài năng từ nước ngoài cũng như mời gọi người Nhật Bản tu nghiệp ở nước ngoài trở về nước sẽ hỗ trợ nỗ lực đó. Cách làm này cũng giúp các doanh nghiệp Nhật Bản đa dạng hơn và tạo điều kiện thuận lợi cho họ mở rộng mạng lưới kinh doanh ra các thị trường nước ngoài.

Song có nhiều cản trở đang ngáng chặn nỗ lực này bao gồm các điều kiện khắt khe về thị thực dành cho doanh nhân nước ngoài.

Hiện nay, nhiều nước cung cấp thị thực đặc biệt dành cho những người sáng lập các công ty khởi nghiệp nhưng tại Nhật Bản, những người muốn thành lập doanh nghiệp phải xin thị thực diện quản lý doanh nghiệp có thời hạn từ 1,3 hoặc 5 năm. Để được cấp thị thực này, đương đơn phải có một văn phòng ở Nhật Bản và có ít nhất hai nhân viên làm việc toàn thời gian hoặc số vốn hoạt động ít nhất 5 triệu yen (45.000 đô la Mỹ) ở thời điểm xin cấp thị thực.

Trong khi đó, các nước khác ở châu Á đang nới lỏng các điều kiện cấp thị thực dành cho những người sáng lập doanh nghiệp. Năm 2013, Hàn Quốc đã thiết kế một thị thực thường trú nhân dành cho các doanh nhân ngành công nghệ nước ngoài thành lập công ty khởi nghiệp ở Hàn Quốc, có ít nhất hai nhân viên Hàn Quốc và thu hút được số vốn đầu tư ít nhất 300 triệu won (gần 270.000 đô la Mỹ).

Kể từ năm 2004, Singapore cho phép những doanh nhân khởi nghiệp đơn xin thị thực có tên gọi EntrePass (có thời hạn hai năm), ngay cả trước khi họ thành lập công ty khởi nghiệp ở Singapore.

Một lớp học ở Trường quốc tế Ấn Độ tại Nhật Bản (IISJ). Ảnh: Nikkei Asian Review

Thiếu hoạt động quảng bá để thu hút nhân tài

Tạo điều kiện dễ dàng hơn cho các doanh nhân công nghệ nước ngoài được cấp thị thực là cần thiết nhưng chưa đầy đủ để thuyết phục họ đến Nhật Bản.

Yohei Shibasaki, giám đốc điều hành công ty tư vấn tuyển dụng Fourth Valley Concierge nói: “Cái mà Nhật Bản đang thiếu là các phương pháp quảng bá để thu hút tài năng nước ngoài”. Shibasaki thành lập công ty Fourth Valley Concierge vào năm 2007. Kể từ đó, công ty này đã hỗ trợ nhiều công ty ở Nhật Bản tuyển dụng các kỹ sư công nghệ thông tin người nước ngoài và nhiều tài năng nước ngoài trong các lĩnh vực khác đến Nhật Bản làm việc.

Fourth Valley Concierge đã thiết lập quan hệ với khoảng 700 trường đại học khắp thế giới và giúp các công ty Nhật Bản thuê 500 nhân sự người nước ngoài mỗi năm.

Shibasaki cho rằng Nhật Bản có tiềm năng trở thành trung tâm tài chính và công nghệ thu hút toàn thị trường châu Á nhưng Nhật Bản chưa làm đủ để quảng bá các sức mạnh của nước này.

Để thu hút nhân tài, các chính phủ trên thế giới phải tạo ra một môi trường thân thiện với giới doanh nhân, giúp các thành viên gia đình họ đến cư trú trong dài hạn.

Nhật Bản có những sức hút riêng chẳng hạn như mức độ an ninh công cộng tuyệt vời và các món ăn ngon nhưng nước này cũng có những hạn chế, không chỉ là về các điều kiện cấp thị thực mà còn là những thiếu sót khác bao gồm các cơ sở giáo dục dành cho con em của các doanh nhân và nhân sự cao cấp người nước ngoài.

Chẳng hạn, Ấn Độ đào tạo ra một đội ngũ chuyên gia công nghệ thông tin khổng lồ mỗi năm và ngày càng có nhiều người Ấn Độ đến Nhật Bản làm việc. Theo số liệu của Bộ Tư pháp Nhật Bản, có khoảng 266 chuyên gia công nghệ thông tin Ấn Độ đến Nhật Bản làm việc vào 2016, cao hơn 2,5 lần so với hai năm trước đó. Tuy nhiên, những nhân sự Ấn Độ có con cái nhỏ phải đau đầu tìm trường học cho con.

“Các đơn xin nhập học mới được nộp hầu như mỗi ngày nhưng chúng tôi không thể tiếp nhận thêm nữa”, Nirmal Jain, Chủ tịch Trường quốc tế Ấn Độ tại Nhật Bản (IISJ) ở Tokyo, cho biết. IISJ đã được chính quyền Tokyo chứng nhận chất lượng. Trường này đang dạy 900 học sinh từ lớp 1 đến lớp 12, chủ yếu là học sinh người Ấn Độ. Nirmal Jain cho rằng thiếu các cơ sở giáo dục dành cho con em của người nước ngoài có thể là điểm nghẽn trong nỗ lực thu hút tài năng nước ngoài đến Nhật Bản

Năm 2015, Nhật Bản đã nới lỏng các điều kiện cấp thị thực dành cho những người nước ngoài mở các doanh nghiệp tại các đặc khu kinh tế ở Nhật Bản. Tuy nhiên, tính đến đầu năm 2018, chính phủ Nhật Bản chỉ đón nhận 70 doanh nhân nước ngoài theo chương trình thị thực này do các hạn chế về vị trí địa lý của các đặc khu kinh tế. Bộ Tư pháp Nhật Bản đang cân nhắc mở rộng chương trình này ra toàn quốc và cho phép những người nước ngoài sáng lập các công ty ở Nhật Bản cư trú ở Nhật Bản trong thời gian lâu hơn.

(Theo Nikkei Asian Review)

Nguồn: www.thesaigontimes.vn