An ninh năng lượng gắn với phát triển bền vững

(TBTCO) - Nền kinh tế Việt Nam đang tăng trưởng nhanh, kéo theo đó là nhu cầu về điện năng ngày càng lớn. Bối cảnh đó đặt ra một thách thức lớn về an ninh năng lượng gắn với phát triển bền vững.

Đây cũng là nội dung được bàn luận sôi nổi tại Diễn đàn Năng lượng Việt Nam với chủ đề "Những thách thức trong đảm bảo an ninh năng lượng gắn với phát triển bền vững" do Bộ Công Thương tổ chức sáng nay, 9/8 tại Hà Nội.

Cung ứng điện nhiều rủi ro, nguy cơ thiếu điện cận kề

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Hoàng Quốc Vượng, nền kinh tế nước ta đang phát triển với tốc độ cao, kéo theo đó là sự gia tăng mạnh mẽ nhu cầu về năng lượng. Đây là vấn đề đang đặt ra nhiều thách thức rất lớn khi mà các nguồn năng lượng sơ cấp như than đá, dầu khí…đang cạn kiệt, không đủ cho nhu cầu trong nước.

"Trong đó, yêu cầu về bảo vệ môi trường đang tạo ra áp lực đối với việc thực hiện chiến lược đảm bảo an ninh năng lượng gắn với phát triển bền vững", ông Vượng nhấn mạnh.

Phát biểu tại diễn đàn, ông Ngô Sơn Hải, Phó tổng giám đốc Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), trong giai đoạn đến năm 2030 nhu cầu sử dụng điện sẽ tiếp tục tăng trưởng ở mức cao. Theo tính toán, các năm 2019-2020, nhìn chung cung ứng điện có thể được đảm bảo, nhưng đến các năm 2021-2023, hệ thống điện không đáp ứng nhu cầu điện và nhiều khả năng xảy ra tình trạng thiếu điện tại miền Nam.

Thậm chí tình trạng thiếu điện miền Nam có thể tăng cao hơn và kéo dài ra cả giai đoạn đến năm 2025 nếu như phụ tải tăng trưởng cao, lượng về các hồ thủy điện kém hơn trung bình nhiều năm; nguồn khí Lô B, khí Cá Voi Xanh chậm tiến độ và các dự án nguồn điện mới tiếp tục bị chậm tiến độ so với cập nhật hiện nay. Theo tính toán, mỗi dự án nhiệt điện than từ 1.000 - 1.200MW tại miền Nam bị chậm tiến độ sẽ làm mức độ thiếu điện tại miền Nam tăng thêm từ 7,2 đến 7,5 tỷ kWh/năm.

Ông Hải cho biết thêm, việc đảm bảo cung ứng điện toàn toàn quốc trong thời gian tới sẽ có nhiều rủi ro bởi các nguồn điện đã được khởi công xây dựng để đưa vào vận hành trong 5 năm tới rất thấp so với yêu cầu, hiện nay chỉ có 7 dự án nhiệt điện than với 7.860MW đã được khởi công và đang triển khai xây dựng. Như vậy, còn trên 18.000MW trong số 26.000 MW các dự án nhiệt điện than dự kiến vào vận hành trong 5 năm tới ,nhưng đến nay chưa được khởi công xây dựng và sẽ ảnh hưởng rất lớn đến việc cung ứng điện các năm tiếp theo.

an ninh nang luong 

 Toàn cảnh diễn đàn. ảnh: T.U

Bên cạnh đó, nhiều dự án nguồn điện tiềm ẩn rủi ro và có thể sẽ tiếp tục bị chậm tiến độ so với đánh giá tại thời điểm hiện nay. Đồng thời, việc đảm bảo nguồn nhiên liệu cho phát điện gặp khó khăn, nguồn khí thiên nhiên trong nước hiện đang khai thác đã suy giảm mà chưa có nguồn cấp khí thay thế...

Theo ông Lê Văn Lực, Phó Cục trưởng Cục Điện lực và Năng lượng tái tạo (Bộ Công Thương), thách thức trong đảm bảo an ninh năng lượng là rất lớn do sự hạn chế về nguồn cung năng lượng sơ cấp trong nước. Tốc độ tăng trưởng cao nhu cầu năng lượng gây sức ép lên hạ tầng cơ sở ngành năng lượng đòi hỏi vốn đầu tư lớn trong bối cảnh nợ công tăng cao và quá trình cổ phần hóa chưa thuận lợi. Các tác động môi trường của các hoạt động cung cấp năng lượng ngày càng gia tăng…

Xây dựng và phát triển thị trường điện cạnh tranh

Trước những thách thức trong đảm bảo an ninh năng lượng gắn với phát triển bền vững, tại diễn đàn, các chuyên gia cho rằng chúng ta cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp như ứng dụng công nghệ, nhanh phát triển năng lượng tái tạo, xây dựng và phát triển thị trường điện cạnh tranh...

"Việt Nam cần nhanh chóng cần nâng cao việc ứng dụng công nghệ vào phát triển năng lượng, nhất là những thành tựu của cách mạng công nghiệp 4.0. Bên cạnh đó, đẩy nhanh phát triển năng lượng tái tạo như điện gió, mặt trời…Và muốn phát triển năng lượng tái tạo thì rất cần sự tháo gỡ về cơ chế, chính sách, hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cũng như có những ưu đãi, hỗ trợ cho nhà đầu tư", ông Nguyễn Quân, nguyên Thứ trưởng Bộ Khoa học và công nghệ cho biết.

Ngành điện sẽ cần phải đảm bảo sản xuất từ 265-278 tỷ kWh vào năm 2020 và khoảng 572-632 tỷ kWh vào năm 2030. Tốc độ tăng trưởng giai đoạn 2016 – 2020 là 10,3-11,3%/ năm, giai đoạn 2021 – 2030 khoảng 8,0-8,5%/năm.

Còn theo đại diện EVN, để đảm bảo an ninh năng lượng trong thời gian tới, cần đảm bảo tốt đồng hành 2 giải pháp là kiểm soát nhu cầu phụ tải và đảm bảo về nguồn cung điện.

Theo đó, cần tăng cường các giải pháp sử dụng điện an toàn, tiết kiệm và hiệu quả và quản lý nhu cầu sử dụng điện; kiểm tra, giám sát các cơ sở sản xuất công nghiệp trong việc áp dụng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, định mức về sử dụng năng lượng theo quy định. Đồng thời, lựa chọn áp dụng quy trình và mô hình quản lý sản xuất tiên tiến, biện pháp công nghệ phù hợp và thiết bị công nghệ có hiệu suất cao. Ngoài ra, nước ta cần khuyến khích phát triển các dự án điện mặt trời phân tán và các dự án điện mặt trời tại các khu vực khả thi về đấu nối.

Mặt khác, cần có cơ chế về khung giá mua điện từ Lào, tăng cường nhập khẩu điện từ Trung Quốc; phê duyệt điều chỉnh, bổ sung quy hoạch và tập trung đầu tư công trình lưới điện 220-110kV và tạo điều kiện để phát triển các dự án điện mặt trời, ưu tiên phát triển các dự án gần trung tâm phụ tải, thuận tiện đấu nối.

"Từ nay đến năm 2021, EVN sẽ nỗ lực hoàn thành đúng tiến độ và đưa vào vận hành các công trình nguồn điện, đặc biệt ở phía Nam như các dự án nhiệt điện Long Phú 1, Sông Hậu 1, BOT Duyên Hải 2; đảm bảo tiến độ phát điện trở lại Nhà máy nhiệt điện Xekaman 3-Lào (2020)...", ông Hải cho biết thêm.

Được biết, với việc chuẩn bị vận hành thị trường buôn bán điện cạnh tranh hoàn chỉnh, dự kiến vận hành từ năm 2019, Bộ Công Thương hiện đang gấp rút phối hợp với bộ, ngành hoàn thiện khung pháp lý, cơ sở hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ thị trường điện, tái cơ cấu ngành điện…/.

Tố Uyên
Nguồn: thoibaotaichinhvietnam.vn